Παρασκευή, Δεκεμβρίου 15, 2006


Ένα κοίταγμα – μικρή προετοιμασία
Πριν το Μουσείο



Ο Ολλανδός

Maurits Cornelius

Esher
(1898 – 1972)

Visions of Symmetry

Συγ. Doris Schattshneider
Foreword by Douglas R. Hofstadter

Thames & Hudson





Ας ανοίξουμε τον τόμο
Σταχυολογώ λίγα, από ό, τι μου άρεσε:

CHAPTER 1/ The route to Regular Division
-the fascination of regular division of the plane.
-the geometric rules
-other experiments in regular division

CHAPTER 2/ The 1941 – 1942 Notebooks
-Escher and the scientists on contrast and color

CHAPTER 3/ The Regular Division Drawings
-from theory to the periodic drawings

CHAPTER 4/ The Use of Regular Division
-the periodic drawings as sources
-capturing infinity
-metaphor and metamorphosis

…………………………………………………
AFTERWORD
-mathematical questions suggested by Escher’s symmetry work

Απειροελάχιστα, απ’ όσα βλέπω, αναφέρω:

-μωσαϊκό τοίχου με υπέροχα χρώματα, στην Alhambra (Granada)
-και, La Mezquita (Cordoba). Pencil, colored pencil, watercolor, ink.
-μωσαϊκά σε καθεδρικούς ναούς
-the cover of Escher’s copybook –CAHIER le studieux, απ’ όπου, επειδή μου αρέσει, αντιγράφω την πρώτη του πρόταση LE CAMP “ceux qui n’ ont pas vecu pendant dix ou quinze jours la vie de camp, ignorent encore une bonne partie des joies de l’ existence.” (όσοι, για δέκα, δεκαπέντε μέρες δεν έχουν ζήσει σαν κατασκηνωτές, αγνοούν, ακόμα μια καλή πλευρά, απ’ τις χαρές της ζωής)…
-πειράματα και μελέτες με τα σχέδια. Για παράδειγμα, equilateral triangles (each hexagon has three vertices with 120o angles). Αναπτύξεις. Ξυλοκατασκευές.
-δοκιμές – regular division of the plane with asymmetric polygons, with a minimum of two colors, - asymmetric polygon systems with two motifs and a minimum of two colors e.t.c.
-δοκιμές και πειράματα πάντα, με parallelograms, rhombus, rectangles, squares, isosceles right triangles, φτιάχνοντας συστήματα προς όλες τις κατευθύνσεις , με κάθε συνδυασμό. Γεωμετρικές κατασκευές. Συμμετρία πάντα.
-γεωμετρικά προβλήματα, και σε συνδυασμό με τον αριθμό των χρωμάτων, τις διαστάσεις. Οι δύο διαστάσεις, γίνονται τρείς.
-θεωρήματα, κατηγοριοποιήσεις
-αντισυμμετρία
-μέσα από πεντάγωνα και διάφορα σχήματα σε χαρτί quadrillé, «αναδύονται» σκαραβαίοι, πεταλούδες, αστέρια, διαμάντια, λουλούδια, ψάρια, θαλασσινά, ιππείς, ερπετά και κάθε είδους υπέροχα σχήματα συμμετρικά.
Όλη η ιστορία με τον Escher έχει τη βάση της σ’ αυτό - the regular division drawings, που φοβάμαι να την ερμηνεύσω ως «κανονική διαίρεση», διότι θα υπάρχει, προφανώς, ορισμός στη ζωγραφική, που θα αναφέρεται στη διαίρεση του χώρου, και τον οποίο δεν γνωρίζω… άρα, καλύτερα, και μέχρι να λύσουμε στο μουσείο τις απορίες μας, θα την αναφέρουμε, ως “regular division”.
Διαβάζω: it’ s a picture-story, consisting of many successive stages of transformation.
The word “Metamorphose” itself serves as a point of departure.
-αναφορά σε σημεία όπου βρίσκονται έργα του, τοίχοι, ταβάνια, κολώνες, ακόμα και κάποια ζωγραφιστά με το χέρι πάνω σε μετάξι και σατέν, ταπετσαρίες, γκραβούρες, εξώφυλλα βιβλίων, γραμματόσημα
-με κάποιον τρόπο, με κάποια αναγωγή, ο Escher, μέσω της θεωρίας και της τέχνης του, – Relativity -, συνέβαλλε και στις φυσικές επιστήμες, στα μαθηματικά , τη βιολογία, ακόμα στην αναλυτική ψυχοθεραπεία και αλλού.

Δεν είναι όμως απόλυτα κατανοητό, σ’ αυτόν τον λίγο χρόνο προετοιμασίας που κάνω. Το πρωί , θα τα ξεκαθαρίσουμε, ελπίζω, καλύτερα

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 14, 2006



KAI

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ

PABLO NERUDA

Ο Πάμπλο Νερούδα θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς του 20ου αιώνα.
Ο Νερούδα γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1904 στην πόλη Παράλ της Χιλής.Σε μικρή ηλικία έμεινε ορφανός από μητέρα. Το πραγματικό του όνομα ήταν Νεφτάλι Ρικάρντο Ρέγες Μπασοάλτο. Σε ηλικία 16 χρόνων αποφάσισε να αλλάξει το όνομα του σε Πάμπλο Νερούδα για να τιμήσει την μνήμη του Τσεχοσλοβάκου ποιητή Ζαν Νερούδα.
Το 1971 κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Ο έρωτας είναι το κεντρικό θέμα πολλών έργων του, για αυτό και το όνομά του έγινε συνώνυμο με την ρομαντική ποίηση.Συγγραφέας, διπλωμάτης, πολιτικός, η ακτινοβολία του Πάμπλο Νερούδα έφθασε σε όλο τον κόσμο.

Το ποιητικό του έργο


Από το ποιητικό του έργο ξεχωρίζουν οι εξής τίτλοι: «Crepusculario», «Veinte poemas de amor y una canciσn desesperada», «Residencia en la tierra», «Tercera residencia», «Canto general», «Los versos del capitαn», «Odas elementales», «Extravagario», «Memorial de Isla Negra» και «Confieso que he vivido».

Το «Κάντο Χενεράλ»

Ο Νερούδα έγραψε επίσης, ωδές για πιο απλά και στοιχειώδη πράγματα της καθημερινής ζωής. Ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποίησε ένα από τα πιο γνωστά ποιήματα του Νερούδα, το «Κάντο Χενεράλ». Ο πιο γνωστός συγγραφέας της Κολομβίας, Γκάμπριελ Γκαρθία Μαρκέζ, χαρακτηρίζει τον Νερούδα ως τον «μεγαλύτερο ποιητή του 20ου αιώνα». Ο Νερούδα καθιερώθηκε από τα πρώτα κιόλας έργα του. Η συλλογή του, τα «20 ερωτικά τραγούδια και ένα τραγούδι της απόγνωσης», πουλήθηκε σε εκατομμύρια αντίτυπα.

-
-
-
-
-
* Έχω στη βιβλιοθήκη ένα λεπτό βιβλίο.
Έχει αξία. Εκτός απ’ όλες τις άλλες αξίες του, για μένα μετράει, γιατί αγοράστηκε
- ανοίγω την πρώτη σελίδα και κοιτάζω με δέος... - το 1974 !


PABLO NERUDA : CANTO GENERAL
Μετάφραση : Ελένης Δωρή
ΕΚΔ. Νέοι Άνθρωποι
Αθήνα, Αύγουστος ‘74

-
-
CANTO GENERAL

Ο ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΧΙΛΗΣ

Όλα έχουν γίνει απ’ το χέρι σου
……………………………………
ήτανε το μπράτσο και τ’ ακρόχερο
του σύντροφου των ορυχείων,
του χτυπημένου λαού
της καταπατημένης ανθρώπινης μάζας
του κουρελιασμένου φτωχού ανθρώπου

σαν τη γεωγραφία ήτανε το χέρι σου
γιατί αυτό έσκαψε τούτον τον πράσινο σκοτεινό κρατήρα
αυτό έφτιαξε έναν ολάκερο πλανήτη
από πέτρες του ωκεανού

πέρασε από τα οπλοστάσια
φτιάχνοντας με το χέρι
τα σπασμένα άρματα
και βάζοντας το μπαρούτι παντού
σαν τα’ αυγά της κότας
που ξεκουφαίνει

είναι ένας βαθύς
πολύ βαθύς κρατήρας
-ακόμη κι απ’ το φεγγάρι θάβλεπε κανείς το βάθος του,
σκαμμένος από το χέρι
ενός κάποιου Ροντρίγκες
ενός κάποιου Καράσκο,
ενός κάποιου Ντιάζ Ιτουρριέτα
ενός κάποιου Αμπάρκα
ενός κάποιου Γκουμερσίντο
κάποιου Χιλιανού που τον φωνάζουν Μίλλε

αυτής της απεραντωσύνης
ο κουρασμένος Χιλιανός
νύχι-νύχι
μέρα με τη μέρα
από χειμώνα σε χειμώνα
με γρηγοράδα
και με τη δύναμη της γροθιάς
μάζεψε τη λάσπη
(στην αρχή αχνό των αιθέρων)
κι έφτιαξε τούτη
την πλούσια γόνιμη γης.

-
-
-
*(αυτά διαβάζαμε ως δεκαοχτάρικα, γι αυτό βγήκαμε έτσι όπως βγήκαμε... σκληροκέφαλοι και ξεροκέφαλοι ...)

ΤΑ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ

μια απεργία ακόμα
τα μεροκάματα πάντα γελοία
οι γυναίκες να κλαίνε
μπροστά στις πυροστιές
κι οι ανθρακωρύχοι
να ενώνουν ένα-ένα τα χέρια τους
και τους πόνους

είν’ η απεργία
εκείνων που σκάφτανε κάτω απ’ τη θάλασσα
σκυφτοί
μέσα στα υγρά κανάλια
είν’ η απεργία
εκείνων που βγάλανε με τίμημα το αίμα
και τη δύναμή τους
τη μαύρη γης των ορυχείων

αλλά τώρα ήρθαν οι οπλοφόροι,
νύχτα καταστρέψανε τα σπίτια τους
τους σύρανε στις γαλαρίες – φριχτές φυλακές-
λεηλατήσανε το λιγοστό αλεύρι που φυλάγαν
κι αρπάξανε τα τελευταία σπυριά από το ρύζι των παιδιών τους,
μετά βροντώντας τα ντουβάρια με μανία
τους εκτοπίσανε
μπουλούκια τους μαντρώσανε
και σαν τα ζώα τους σημάδεψαν

και στους λασπερούς δρόμους
βαδίζοντας για μιάν έξοδο γιομάτη πόνο
οι αρχηγοί του κάρβουνου
είδαν τα παιδιά τους να εξορίζονται
είδαν τις γυναίκες τους να ατιμάζονται
είδαν φάλαγγες ανθρακορύχων να φυλακίζονται
στη μακρινή Παταγωνία
στον παγωμένο ανταρκτικό
στις απέραντες στέπες της Πισάγκουα
-
-
Ο ΠΡΟΔΟΤΗΣ

Και πάνω απ’ όλες αυτές τις δυστυχίες
Ένας τύραννος που χαμογελάει
Φτύνοντας τις ελπίδες
Των προδομένων ανθρακωρύχων

Κάθε λαός έχει τους καϋμούς του
Κάθε πόλη έχει τις καταιγίδες της
Αλλά πέστε μου εσείς
Ανάμεσα στους δολοφόνους
Ανάμεσα στους κολασμένους
Και στεφανωμένους με μίσος τυράννους
Με σκήπτρο φτιαγμένο από μαστίγια πράσινα
Υπάρχει κανείς που να μοιάζει μ’ αυτόν της Χιλής;

Αυτός προδίνει καταπατώντας
Τις υποσχέσεις του και τα χαμόγελα
Κι η δύναμή του καμωμένη από απέχθεια

Αυτός διασκεδάζει με τον πόνο
Κάτω απ’ τη συχασιά του φτωχού λαού
Κι όταν οι δολερές διαταγές του
Στοιβάξανε στις φυλακές
Τα σκοτεινά μάτια
Των γεμάτων πληγές και προσβολές ανθρώπων
Εκείνος χόρευε οργιαστικά στη Βίνα ντελ Μαρ
Τριγυρισμένος από πολύτιμα πετράδια

Αλλά τα σκοτεινά μάτια
Τρυπάνε τη μαύρη νύχτα

Εσύ, τι κάνεις;
Τα λόγια σου φτάσανε στον αδελφό σου
Στα βάθη του ορυχείου;
Στον πόνο των προδομένων ανθρώπων
Δεν έφτασε η συλλαβή της φωτιάς
Που διεκδικεί κι υπερασπίζει το λαό σου;
-
-
Ο ΛΑΟΣ ΝΙΚΗΤΗΣ

Γι αυτήν την πόλη χτυπάει η καρδιά μου

Ο λαός μου θα νικήσει,
Όλοι οι λαοί
Θα νικήσουν ένας – ένας
Κι οι πόνοι θα μετριώνται με τα μαντήλια
Που σκουπίζουν τα’ αμέτρητα δάκρυα
Που χύνονται στα χαρακώματα των ερήμων
Στα μνήματα, στους σταθμούς του ανθρώπινου μαρτύριου

Γιατί η μέρα της νίκης είναι κοντά
Τότε που το μίσος θα χρειάζεται
Για να μην τρέμουν τα χέρια της τιμωρίας
Κι η ώρα
Θα έρθει στην ώρα της
Στην άγια μέρα που ο λαός
Θα γεμίσει τους άδειους δρόμους
Με τη δύναμή του
Ακατάβλητη κι αιώνια

Τούτον τον καιρό όλη μου η τρυφερότητα
Είν’ εδώ
Την γνωρίζετε
Κι άλλο λάβαρο δεν έχω

Τετάρτη, Δεκεμβρίου 13, 2006

Signature A.K.

Τι όμορφη είναι η Αθήνα όταν βρέχει!

Σοφοκλέους.
Μυρωδιές, αχ, οι μυρωδιές! Δηλαδή, έτσι μου ρχεται να πω «μυρουδιές»! Τόσο πολύ τις απήλαυσαν τα μέσα μου!
Ευωδιές είναι…
Τσάϊ του βουνού, ρίγανη, χαμομήλι, θυμάρι, φασκόμηλο, μπαχαρικά, μπαχάρια, κίμινα, πιπέρια όλα τα χρώματα – μαυροπίπερα, ροζ, πράσινα, ζαφορά, κάρυ και κίμινο, γαρύφαλλα, κανέλλα συμβατική και κανέλλες κλωνάρια ολόκληρα, τι θες και δεν το χει η αγορά…
Και ψαρομυρουδιές… κοινώς ψαρίλα…
Ρέγγες, λακέρδες, παστοί μπακαλιάροι…
Τυριά απ’ όλη την Ελλάδα και βούτυρα, ζωντανά κουνέλια σε κλουβιά και φραγκόκοτες κι απέναντι κεριά από μυρωδάτη κηρήθρα, λιβάνι, μέλια, όσπρια …
Τι ωραία που είναι τα παζάρια…
Στα λίγα ταξίδια που έχω κάνει, σ’ όποια πόλη πήγα, ποτέ δεν έχασα τις αγορές.
Υπαίθριες αγορές, κλειστές αγορές, αγορές για κρέατα, για αλλαντικά, για κρασιά, για κρέπες στην Bretagne, αγορές λουλουδιών (θυμηθείτε αύριο να δείξουμε μιά λουλουδαγορά...), οι αγορές με τα όστρακα του Ατλαντικού… άσε τα souk, στις αγορές χαλιά, χρυσός και πολύτιμοι λίθοι...
Στις αγορές χτυπάει η ζωή της πόλης…
Και στη Σοφοκλέους χτυπάει η ζωή της πόλης...

Στη διασταύρωση με την Αθηνάς, σηκώνεις τα μάτια στη γιαγιά Ακρόπολη
Τυλιγμένη στο σύννεφο της βροχής!
Σε τι πόλη ζούμε, θε μου! όλα να της τα συγχωρείς αυτής της πόλης, όταν είσαι γωνία Σοφοκλέους κι Αθηνάς, με το κεφάλι στραμμένο στον Βράχο…

Ανεβαίνεις την China town. Πιο πάνω, ο ναός του χρήματος.
Γωνία Αριστείδου. Τα παλιά λημέρια…
Σταδίου στη βροχή, Κοραή, metro
Μες στο metro, ειδικά όταν βρίσκεις κάθισμα, έχεις χρόνο να σκέφτεσαι.

… Το πρωί, είδανε σε video τις «Νύφες», για να κάνουν εργασία.
Όταν είδαν δακρυσμένα τα ματάκια εκείνου του τρομερού τύπου, βουβό το φιλοθεάμον κοινό, να ακούγεται και το πέταγμα της μύγας.
Όταν όμως είδαν τα μαλλιά εκείνης ν’ ασπρίζουν σ’ ένα βράδυ, «αχ, κυρία, δε γίνονται αυτά τα πράγματα…»
Κι άντε, τώρα, να τους εξηγήσεις ότι γίνονται…

Τρίτη, Δεκεμβρίου 12, 2006



ό, τι μαθαίνω, απ' τα παιδιά το μαθαίνω...
έφεραν την αφίσσα, τη βάλαμε στον τοίχο.
παραδοσιακές πόρτες, απ' το νομό Πρέβεζας !
τις ζήλεψα... τις κατέβασα...
κρίμα που εδώ, είναι μικρούλες και δεν φαίνονται καλά.
σε μέγεθος αφίσσας είναι εξαιρετικές !

*σας προτείνω, να βάλετε πάνω στη φωτό το γνωστό χεράκι και να πατήσετε.
θα σας μεγαλώσει την εικόνα και θα τη δείτε πολύ καλύτερα...
A.K.
-
Χτες, έπιασε να φυσάει νοτιάς.
Η πληγή στο στέρνο πονάει.. Δεν πρόκειται για μικρούς, οξείς πόνους. Ούτε ίσως, όπως το αλάτι που ψήνει το τραύμα. Ούτε καν, σαν της απονιάς τον πόνο. Όχι. Πόνος ξεκάθαρα σωματικός. Ξεκινάει ανάμεσα στη βάση από τα δύο στήθια κι απλώνεται σιγά-σιγά. Διαπερνάει το μέσα. Χτυπάει στην πλάτη. Πιο πολύ δεξιά μεριά. Άρα, καμιά σχέση με την καρδιά. Σωματικός.
Νοτιάς, υγρασία. Ένα άσπρο σύννεφο κατέβηκε στην κορφούλα. Το βλέπω μεσ’ απ’ το τζάμι. Απλώνει, μαζεύεται, στρογγυλεύει, πυκνώνει, απλώνει ξανά.
Τέλειωσε ο ήλιος. Τα γελαστά πρωινά. Και το χάδι στα μάτια, σαν κοιταζόσουνα στον καθρέφτη.
Τώρα ο καθρέφτης δε θα σε χαϊδεύει. Μόνο, θα στέλνει πίσω την πραγματική σου εικόνα . Αυτή την εικόνα, του άχαρου κοριτσιού.
... Και κάθε που φυσάει νοτιάς, θα σε πονάει η πληγή στο στέρνο.

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 11, 2006



... μέσα στο βράχο σύναζα
το γαίμα στάλα-στάλα ...